Chuồn chuồn tre Thạch Xá - giữ thăng bằng nét nghề xưa
Từ tre làng quê ngoại thành Hà Nội, người dân Thạch Xá tạo nên chuồn chuồn tre tinh xảo, vừa là đồ chơi dân gian, vừa trở thành sản phẩm làng nghề, mang dấu ấn văn hóa và du lịch đặc trưng.
Gần 30 năm gắn bó với tre, anh Nguyễn Văn Tái, xã Tây Phương, thành phố Hà Nội đã tạo nên một thế giới nghề rất riêng. Mỗi ngày, đôi tay anh cắt tre, mài nhẵn, tạo hình, cân chỉnh từng chi tiết để mỗi chú chuồn chuồn có thể đứng vững trên đầu ngón tay. Với anh, làm chuồn chuồn tre không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là cách lưu giữ ký ức tuổi thơ.
Anh Nguyễn Văn Tái chia sẻ: “Tôi gắn bó với nghề đồ chơi dân gian này từ niềm đam mê văn hóa truyền thống. Để theo nghề đến hôm nay, có lẽ còn là một cái ‘duyên’. Muốn giữ nghề thì trước hết phải yêu nghề. Từ tre mộc mạc, tôi thổi hồn để tạo ra sản phẩm tinh xảo, được nhiều người, nhất là trẻ em yêu thích. Niềm tự hào lớn nhất là khi du khách nước ngoài trân trọng những món đồ chơi thuần Việt.”
Nghề làm chuồn chuồn tre ở Thạch Xá, xã Tây Phương được duy trì qua nhiều năm nhờ bàn tay khéo léo của người thợ và sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương. Từ những thanh tre làng quê Bắc Bộ, qua kinh nghiệm và sự tinh tế, người thợ tạo nên những chú chuồn chuồn nhỏ bé, thanh thoát nhưng giàu sức sống.
Nghề không cần máy móc hiện đại, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và chuẩn xác tuyệt đối, nhất là khâu tạo thế cân bằng và trang trí họa tiết - yếu tố làm nên nét riêng của chuồn chuồn tre Tây Phương.
Chị Khương Thị Minh, xã Tây Phương, thành phố Hà Nội cho biết: “Gần danh thắng chùa Tây Phương, xưởng nghề đón nhiều du khách và học sinh trải nghiệm. Công đoạn tôi yêu thích nhất là tô vẽ, khi được sáng tạo để mỗi chú chuồn chuồn không chỉ là đồ chơi, mà còn là một tác phẩm nghệ thuật nhỏ mang lại niềm vui.”
Ngày nay, chuồn chuồn tre không chỉ là sản phẩm làng nghề, mà còn gắn chặt với hoạt động du lịch địa phương. Trong không gian văn hóa chùa Tây Phương, những chú chuồn chuồn tre trở thành món quà lưu niệm mang dấu ấn vùng quê Hà Nội, được du khách trong và ngoài nước ưa chuộng.
Anh Nguyễn Văn Tái cho biết thêm: “Sinh ra dưới chân chùa Tây Phương, tôi luôn mong tạo ra một sản phẩm đậm hồn cốt quê hương làm quà cho du khách. Thật tự hào khi chuồn chuồn tre không chỉ được yêu thích trong nước mà còn theo chân du khách quốc tế, thậm chí được chọn làm quà biếu đối ngoại, giới thiệu thủ công Việt Nam ra thế giới.”
Từ làng quê yên bình, những chú chuồn chuồn tre bay xa cùng câu chuyện về tre, về bàn tay người thợ và ký ức làng nghề. Giữa nhịp sống hiện đại, nghề chuồn chuồn tre ở Tây Phương vẫn bền bỉ tồn tại, giữ thăng bằng cho một nghề xưa và cho ký ức làng quê trong lòng Hà Nội hôm nay.
