Con giống bột kể câu chuyện văn hoá làng nghề
Tò he – món đồ chơi dân gian mộc mạc của làng quê Việt đã trở thành một phần ký ức tinh thần của nhiều thế hệ. Qua đôi bàn tay khéo léo và đầy tâm huyết của các nghệ nhân, những khối bột nặn tưởng chừng vô tri được “thổi hồn”, hóa thành những hình tượng sinh động, rực rỡ sắc màu và giàu giá trị nghệ thuật.
Ngày nay, các hoạt động trải nghiệm nặn tò he không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống mà còn lan tỏa nét đẹp văn hoá dân gian đến thế hệ trẻ.
Tò he được tạo nên từ bột gạo nếp, gạo tẻ, nhào kỹ và luộc chín theo bí quyết riêng của nghệ nhân, linh hoạt theo từng mùa trong năm. Bột sau đó được nhuộm màu hoàn toàn từ nguyên liệu thiên nhiên như gấc, lá trầu, nhọ nồi hay các loại rau củ, tạo nên sắc màu tươi tắn, an toàn và bền đẹp.
Trải qua nhiều công đoạn công phu, những khối bột mộc mạc dần “hoá thân” thành các sản phẩm dân gian bóng mượt, sinh động. Gắn bó với nghề hơn 20 năm, nghệ nhân Đặng Văn Hậu là một trong những gương mặt trẻ bền bỉ gìn giữ và làm mới nghề nặn tò he, đồng thời mở ra nhiều cách tiếp cận sáng tạo để đưa tò he đến gần hơn với thế hệ trẻ hôm nay.
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu (Làng nghề tò he Xuân La, Hà Nội) chia sẻ: "Trong lúc gìn giữ nghề truyền thống, chúng tôi may mắn phục hồi được những kỹ thuật bị thất truyền. May mắn hơn nữa là chúng tôi giúp điều đó quay lại cuộc sống và có sức lan tỏa. Đây là một niềm vui và hạnh phúc đối với chúng tôi. Chúng tôi luôn mong muốn thế hệ trẻ tiếp nối nghề."
Vừa qua, “Tò Heritage – Chuyện nghề tò he” nằm trong Chuỗi hoạt động văn hoá truyền thống với chủ đề "Mã đáo thảnh thơi" đã được tổ chức tại Hà Nội, thu hút đông đảo các bạn nhỏ tham gia.
Chuỗi hoạt động văn hoá truyền thống chính là cầu nối trong hành trình đưa nghệ thuật dân gian đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, thông qua các buổi talkshow, workshop trải nghiệm và những màn trình diễn trực tiếp sống động. Tò he không chỉ là một món đồ chơi dân gian, mà còn là miền ký ức tuổi thơ, là một lát cắt văn hoá gắn với bao thế hệ người Việt.
Ông Đặng Văn Khương – Phó Chủ nhiệm CLB Tò he Xuân La cho biết: "Truyền thống tò he làm nên nét đẹp văn hóa. Thời xưa, kinh tế không được như bây giờ nên các cô, các ông, các bà thường làm tò he từ một cân gạo đổi được thành năm cân gạo. Bản thân tôi cũng là một thành viên trong làng và yêu nghề, được thừa kế di sản của các cụ để lại nên tôi vẫn duy trì đến bây giờ."
Từ những nắm bột nhỏ bé, qua đôi bàn tay khéo léo và lặng lẽ của các nghệ nhân, hồn cốt của nghệ thuật tò he vẫn được gìn giữ và tiếp nối như một nét đẹp văn hoá truyền thống không để phai mờ theo năm tháng.
