Đường sắt đô thị Hà Nội trong giai đoạn bứt phá | Hà Nội tin mỗi chiều
Trong tiến trình phát triển của các đô thị lớn trên thế giới, đường sắt đô thị luôn là nền tảng của hệ thống giao thông bền vững. Hà Nội – với vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước – không thể nằm ngoài quy luật đó.
Sau nhiều năm triển khai chậm chạp vì vướng mắc cơ chế, nguồn lực và giải phóng mặt bằng, hệ thống đường sắt đô thị của Thủ đô đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới. Đây không chỉ là sự chuyển động của các dự án hạ tầng, mà là sự chuyển động của tư duy phát triển đô thị.
Những mốc tiến độ đạt được trong thời gian qua cho thấy quyết tâm chính trị cao của thành phố. Việc hoàn thành khoan ngầm tuyến số 3 đoạn Nhổn – Ga Hà Nội, khởi công tuyến số 2 Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo và tuyến số 5 Văn Cao – Hòa Lạc đã đặt nền móng cho một mạng lưới metro đồng bộ trong tương lai. Từ chỗ từng bị xem là “điểm nghẽn kéo dài”, đường sắt đô thị nay trở thành một trong những lĩnh vực được ưu tiên chiến lược của Hà Nội giai đoạn 2026 – 2045.
Trưởng ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội Nguyễn Cao Minh khẳng định: “Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành gần 100km đường sắt đô thị và chuẩn bị đầu tư hơn 300km tiếp theo. Đây là định hướng xuyên suốt nhằm xây dựng hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn, hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển của Thủ đô trong dài hạn.”
Điểm đáng chú ý là Hà Nội đã xây dựng được lộ trình phát triển dài hạn, có phân kỳ đầu tư rõ ràng, gắn với chiến lược mở rộng không gian đô thị và phát triển các đô thị vệ tinh. Hơn 500km đường sắt đô thị dự kiến hình thành trong hai thập kỷ tới không chỉ giải quyết bài toán giao thông, mà còn định hình lại cấu trúc phát triển Thủ đô. Khi metro trở thành trục kết nối chính, sự phát triển sẽ không còn dồn nén vào khu vực lõi, mà được phân bổ hài hòa ra các cực tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, đầu tư đường sắt đô thị là bài toán lớn về nguồn lực. Tổng mức đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng đòi hỏi Hà Nội phải có cách tiếp cận linh hoạt trong huy động vốn, quản trị dự án và kiểm soát tiến độ. Nhưng nếu nhìn dài hạn, đây là khoản đầu tư không thể trì hoãn. Chi phí ùn tắc, ô nhiễm môi trường, suy giảm năng suất lao động và chất lượng sống nếu tiếp tục phụ thuộc vào giao thông cá nhân sẽ lớn hơn nhiều lần so với chi phí xây dựng metro.
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu nhấn mạnh: “Đầu tư trọng điểm vào đường sắt đô thị không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là quyết định mang tính chiến lược. Dù chi phí ban đầu lớn, song hiệu quả lâu dài rất rõ ràng: giảm tổn thất kinh tế do ùn tắc, tăng năng suất lao động và nâng cao chất lượng sống đô thị.”
Thực tiễn đã chứng minh hiệu quả bước đầu của lựa chọn này. Tuyến Cát Linh – Hà Đông sau vài năm vận hành đã phục vụ hàng chục triệu lượt hành khách, góp phần hình thành thói quen sử dụng vận tải công cộng của người dân. Đó là minh chứng rõ ràng cho thấy, khi có hạ tầng tốt, người dân sẵn sàng thay đổi cách di chuyển.
Phó Trưởng ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội Đặng Việt Trung cho biết: “MRB đang chủ động lựa chọn các giải pháp công nghệ tiên tiến, phù hợp điều kiện Việt Nam, phấn đấu hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị tuyến số 5 vào năm 2029, đưa vào vận hành từ năm 2030”. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án then chốt.
Đường sắt đô thị Hà Nội không chỉ là câu chuyện kỹ thuật hay công trình. Đó là thước đo năng lực quản trị, là biểu hiện cụ thể của tầm nhìn phát triển bền vững, là cam kết của chính quyền thành phố với người dân về một tương lai giao thông văn minh, an toàn và xanh.
Giai đoạn “khởi động” đã qua. Giai đoạn “tăng tốc” đã bắt đầu. Vấn đề còn lại là giữ vững nhịp độ ấy, biến quyết tâm thành kết quả cụ thể, để mỗi tuyến metro hoàn thành không chỉ là thêm một công trình, mà là thêm một bước tiến của Hà Nội trên con đường trở thành đô thị hiện đại ngang tầm khu vực.
