Mỹ can thiệp vào Venezuela: Những cảnh báo cho thế giới
Chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela đang vấp phải làn sóng chỉ trích quốc tế, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn khu vực và những tiền lệ nguy hiểm đối với luật pháp quốc tế.
Tại phiên họp khẩn của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc ngày 5/1, Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề chính trị Rosemary DiCarlo đã chuyển đến hội đồng bản tuyên bố của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres. Theo đó, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc tái khẳng định tầm quan trọng của việc tôn trọng chủ quyền quốc gia, độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ. Cũng theo người đứng đầu Liên Hợp Quốc, chiến dịch đột kích bất ngờ của Mỹ nhằm bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền là không tôn trọng các quy tắc của luật pháp quốc tế.
Bà Rosemary Dicarlo chia sẻ: “Tổng thư ký Liên Hợp Quốc vô cùng lo ngại về khả năng leo thang, sự bất ổn đối với Venezuela, tác động tiềm tàng đến khu vực và tiền lệ mà nó có thể tạo ra đối với cách thức tiến hành quan hệ giữa các quốc gia”.
Theo giới phân tích, điều đáng kinh ngạc hơn nữa là chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện tuyên bố sẽ "điều hành" Venezuela trên cơ sở tạm thời. Mỹ cũng sẽ tìm cách kiểm soát các nguồn lợi dầu mỏ khổng lồ của nước này. Đây sẽ là một sự vi phạm luật quốc tế nghiêm trọng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Mỹ không hề cố gắng biện minh cho các cuộc tấn công của mình bằng luật pháp quốc tế. Thay vào đó, chính quyền Mỹ đang sử dụng luật pháp trong nước để hoàn toàn phớt lờ các quy tắc toàn cầu. Đó là một chiến lược mới, nhưng dù nhìn nhận theo cách nào đi nữa thì cũng không có cơ sở pháp lý quốc tế.
Ông Sun Yanfeng - Giám đốc Viện Nghiên cứu Mỹ Latinh, Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc cho biết: “Từ những chi tiết trong phát biểu của ông Trump tại cuộc họp báo ở Mar-a-Lago, rõ ràng cái gọi là “kế hoạch quản lý” của Mỹ đối với Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp, về bản chất, là sự xâm chiếm kinh tế của đất nước này. Nói cách khác, Mỹ đã ngang nhiên thay thế chính phủ Venezuela và người dân nước này trong việc quyết định sử dụng các nguồn tài nguyên quý giá nhất của họ. Đây là biểu hiện của tư duy đế quốc và thực dân điển hình”.
Mỹ biện minh cho những hành động này, một phần dựa trên cơ sở thực thi luật pháp Mỹ ngoài lãnh thổ đối với các băng đảng ma túy vận chuyển ma túy khắp vùng biển Caribe đến các điểm nhập cảnh của Mỹ. Hồi tháng 12/2025, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ bắt đầu truy đuổi và bắt giữ các tàu chở dầu thuộc diện trừng phạt của nước này. Hành động này cũng được biện minh trên cơ sở luật pháp Mỹ, với việc các tàu chở dầu bị trừng phạt bị chặn lại và bắt giữ ở vùng biển ngoài khơi bờ biển Venezuela trên vùng biển quốc tế.
Tuy nhiên, việc thực thi pháp luật của Mỹ hiện đã được mở rộng sang cả việc bắt giữ, giam cầm và tạm giam Tổng thống Venezuela. Đây là một trường hợp rõ ràng về chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ đối với luật pháp quốc tế, phản ánh quan điểm của Mỹ rằng luật pháp của nước này có hiệu lực cao hơn tất cả các luật khác. Vì vậy, nếu Mỹ tiếp tục con đường này, rất có thể hậu quả của chủ nghĩa can thiệp của nước này sẽ ảnh hưởng đến nhiều nơi trên thế giới.
