Toàn cảnh bức tranh đăng ký xét tuyển đại học 2026
Trao đổi với báo chí, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo phân tích toàn cảnh bức tranh đăng ký xét tuyển đại học 2026.
Nhu cầu học tập bậc đại học tiếp tục gia tăng
Nhận định tổng thể về số liệu đăng ký xét tuyển đại học năm 2026, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho biết, cả nước có 1.241.914 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT; hơn 874.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống; tổng số 7.180.860 nguyện vọng. Như vậy, số thí sinh đăng ký xét tuyển chiếm hơn 70% số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT; bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng.
So với năm 2025, số thí sinh đăng ký xét tuyển năm nay tăng hơn 25.200 người, tương đương gần 3%. Bước đầu cho thấy kết quả tư vấn định hướng và nhu cầu học tập bậc đại học tiếp tục gia tăng.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho hay, mỗi người cần hiểu đúng, rằng việc đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học là các bước khác nhau trong cùng một chuỗi quy trình.
Đăng ký xét tuyển vào một cơ sở đào tạo là quyền và nguyện vọng của thí sinh. Quá trình xét tuyển theo yêu cầu đầu vào, chỉ tiêu tuyển sinh. Thí sinh phải đạt các yêu cầu đó và mức đạt điểm chuẩn mới trúng tuyển để nhập học. Chỉ khi thí sinh hoàn tất thủ tục nhập học mới chính thức theo học tại cơ sở giáo dục.
Một thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng, nhưng sau quá trình xử lý nguyện vọng chung, mỗi thí sinh chỉ được xác định trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất mà mình đáp ứng đầy đủ điều kiện. Vì vậy, hơn 7,1 triệu nguyện vọng không phải là hơn 7,1 triệu thí sinh và càng không phải là hơn 7,1 triệu kết quả trúng tuyển. Ngay cả khi được thông báo trúng tuyển, thí sinh vẫn phải xác nhận nhập học và hoàn tất các thủ tục theo quy định.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học thông tin: Thống kê tỷ lệ nhập học so với chỉ tiêu các năm 2023, 2024 và 2025 tương ứng từ 82,45% lên 85,23% và 90%. Điều đó cho thấy số đăng ký xét tuyển luôn cao hơn số nhập học thực tế, bởi không phải tất cả thí sinh đăng ký đều đủ điều kiện trúng tuyển và không phải tất cả thí sinh trúng tuyển đều quyết định nhập học.
Trong thực tiễn, số lượng dự kiến trúng tuyển có thể được tính toán cao hơn chỉ tiêu trong một biên độ nhỏ, thường khoảng 1% đến 3% nằm trong dự báo tỷ lệ “ảo” do thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học. Tuy nhiên, mức này chỉ là biên độ dự báo trong tuyển sinh.
“Đây là diễn biến bình thường của quá trình tuyển sinh, không nên lấy số đăng ký làm số nhập học dự kiến, cũng không mặc nhiên quy định tỷ lệ ảo. Sau khi nhập học, hằng năm vẫn có sinh viên không tiếp tục chương trình mà chọn con đường du học hoặc lựa chọn định hướng phát triển bản thân theo con đương khác. Ngay cả khi sinh viên đã học tập hết năm thứ nhất vẫn còn có ý định thi lại hoặc chuyển đổi ngành đào tạo đã trúng tuyển”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho hay.
Thay đổi tích cực về nhận thức
Một trong những điểm nổi bật của đăng ký xét tuyển năm 2026 là số lượng thí sinh đăng ký các ngành STEM tăng vọt.
Thống kê kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 có 467.590 thí sinh đăng ký vào các ngành STEM, chiếm khoảng 53,4% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Tổng số nguyện vọng vào STEM là 2.368.179, chiếm gần 33% tổng số nguyện vọng.
Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, có 331.693 thí sinh đăng ký, tương đương gần 38% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Tổng số nguyện vọng vào các nhóm ngành này là 1.291.839, chiếm khoảng 18% tổng số nguyện vọng.
Ông Nguyễn Tiến Thảo cũng thông tin, có 154.016 thí sinh đăng ký vào lĩnh vực Máy tính và Công nghệ thông tin với hơn 415.000 nguyện vọng. Đối với lĩnh vực Khoa học tự nhiên, có hơn 43.700 thí sinh đăng ký, với 63.800 nguyện vọng.
“Số lượng nhập học sẽ thấp hơn so với đăng ký xét tuyển nhưng nhìn vào số lượng thí sinh lựa chọn nguyện vọng vào các nhóm ngành này cho thấy nhận thức của thí sinh và phụ huynh về vai trò của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đang có chuyển biến. Các chính sách học bổng, hỗ trợ người học; triển vọng nghề nghiệp; nhu cầu nhân lực và công tác hướng nghiệp đã góp phần tạo thêm động lực lựa chọn”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo nhận định.
Theo ông, các nhóm số liệu trên có sự giao nhau. Một thí sinh đăng ký ngành thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP có thể đồng thời được tính trong nhóm STEM và trong một lĩnh vực đào tạo cụ thể.
Số đăng ký mới phản ánh mức độ quan tâm ban đầu. Sự chuyển dịch chỉ trở thành kết quả thực chất khi được thể hiện qua số nhập học, chất lượng đầu vào, tỷ lệ duy trì học tập, kết quả tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực. Tuy vậy, đây là tín hiệu tích cực và đáng ghi nhận.
Nộp lệ phí trực tuyến là bước hoàn tất đăng ký xét tuyển đối với các nguyện vọng thuộc diện phải nộp lệ phí. Từ ngày 15-7, thí sinh bắt đầu thực hiện nộp lệ phí theo các khu vực khác nhau. Yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra là phải bảo đảm mỗi giao dịch được ghi nhận đầy đủ, chính xác, kịp thời, không để sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến quyền xét tuyển của thí sinh.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo
