TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ
CỦA CƠ QUAN BÁO VÀ PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Tại Paris, Nguyễn Ái Quốc miệt mài nghiên cứu và viết cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Pháp mang tên "Những người bị áp bức". Người chủ động dùng chính ngôn ngữ của thực dân làm vũ khí sắc bén để tố cáo tội ác bóc lột tại các thuộc địa, thức tỉnh nhận thức nhân dân và truyền tải tiếng nói độc lập đến dư luận quốc tế.

Cùng nhắc về tiểu thuyết "Khói lửa" của Henri Barbusse, Nguyễn Ái Quốc và người bạn tìm thấy sự đồng điệu trước bức tranh tàn khốc của Thế chiến I và tinh thần cách mạng của người lao động. Những tư tưởng tiến bộ này càng củng cố niềm tin vững chắc trong Người: Tương lai thuộc về những kẻ bị áp bức biết đoàn kết đấu tranh để thay đổi xã hội.

Bản Yêu sách của nhân dân An Nam không được Hội nghị Versailles và Tổng thống Mỹ xem xét đúng như dự đoán của Nguyễn Ái Quốc. Dù vậy, việc công khai đưa vấn đề Việt Nam ra quốc tế đã gây chấn động mạnh, khiến cái tên Nguyễn Ái Quốc lần đầu tiên xuất hiện trong hồ sơ theo dõi đặc biệt của mật thám Pháp.

Trước tình trạng phong trào yêu nước tại Pháp bị suy yếu, Văn Ba đề xuất khôi phục Hội những người An Nam yêu nước. Anh định phải tranh thủ thời cơ Hội nghị Versailles sắp diễn ra để tập hợp lực lượng, cất lên tiếng nói mạnh mẽ đòi quyền lợi chính đáng cho nhân dân Việt Nam và các dân tộc thuộc địa.

Có giấy tờ hợp pháp, Văn Ba tích cực đến các nhà máy, khu công nghiệp tại Pháp để khảo sát đời sống đồng bào. Chứng kiến hàng vạn người Việt lao động cực nhọc, lương thấp, sống thiếu thốn và mòn mỏi mong ngày về quê hương, anh thấu cảm sâu sắc nỗi khổ của người dân mất nước, đồng thời nhận ra yêu cầu cấp bách phải tập hợp họ vào một phong trào đấu tranh có tổ chức.

Đến Paris, Văn Ba được hai tiền bối Phan Châu Trinh và Phan Văn Trường đùm bọc, đưa vào Hội những người Việt Nam yêu nước. Thấu hiểu nỗi cay đắng của hàng vạn đồng bào bị thực dân áp bức, lao dịch nơi xứ người, anh càng sục sôi quyết tâm tìm con đường giải phóng độc lập cho dân tộc.

Nghiên cứu tác phẩm của Các Mác tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba tìm thấy hướng nhận thức mới qua các khái niệm về chủ nghĩa tư bản và giá trị thặng dư. Tri thức này giúp anh nhìn thấu hạn chế của các bậc tiền bối, cả tư tưởng dựa vào ngoại bang của Phan Bội Châu lẫn chủ trương cải cách của Phan Châu Trinh đều không phải là con đường giải phóng dân tộc hiệu quả.

Sống tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba rơi vào cảnh thất nghiệp và cuộc sống vô cùng chật vật khi sức khỏe không còn cho phép làm các việc nặng nhọc như đốt lò, khuân than. May mắn sau đó, anh tìm được việc phụ bếp tại một khách sạn lớn, trước khi chuyển sang làm việc tại khách sạn Carlton nổi tiếng.

Đến Pháp năm 1911, Nguyễn Văn Ba gửi thư xin học tại Trường Thuộc địa nhằm thấu hiểu sâu sắc chính sách cai trị để tìm cách giúp đỡ đồng bào. Tuy nhiên, khát vọng học tập này đã bị từ chối thẳng thừng do anh không có sự giới thiệu của chính quyền thực dân Đông Dương.

Trò chuyện với cô Út Tâm tại Sài Gòn, Nguyễn Tất Thành tự hào kể về quê hương xứ Nghệ với dòng sông Lam, núi Hồng và những bậc anh hùng, danh nhân lịch sử. Qua đó, anh khẳng định truyền thống yêu nước, ý chí quật cường và tư tưởng lấy dân làm gốc đã thấm sâu vào máu thịt, trở thành điểm tựa tinh thần cho hành trình phía trước.

Làm trợ giáo tại trường Dục Thanh (Phan Thiết), Nguyễn Tất Thành dùng phương pháp cởi mở, khơi gợi tư duy độc lập và nhanh chóng được học trò mến phục. Chặng dừng chân này giúp anh vừa gieo mầm lòng yêu nước cho thế hệ trẻ, vừa tranh thủ đọc sách, tiếp thu tư tưởng mới để nuôi dưỡng chí lớn cứu nước.

Sau cuộc biểu tình chống thuế ở Huế, Nguyễn Tất Thành chiêm nghiệm với thầy Lê Văn Miến rằng: Lòng yêu nước là chưa đủ, muốn cách mạng thành công bắt buộc phải có tổ chức, người lãnh đạo và phương pháp đúng đắn. Tư duy sắc sảo, thực tế này đã làm người thầy vô cùng cảm động và đặt trọn niềm tin vào thế hệ trẻ.

Mùa hè năm 1907, Nguyễn Tất Thành về lại Dương Nỗ nhưng thắt lòng khi biết gia cảnh Phúc đã tan tác, bạn phải đi làm thuê xứ người. Trong chuyến đi này, anh gặp lại Huệ trong dáng vẻ một thiếu nữ xinh đẹp. Cuộc gặp gỡ vừa đánh thức kỷ niệm tuổi thơ, vừa gieo vào lòng người thanh niên những cảm xúc đầu đời trong trẻo, mới mẻ giữa những biến động, lo toan của thời cuộc.

Tại trường Pháp - Việt ở Huế, Tất Thành tiếp tục được thầy Lê Văn Miến giải đáp những thắc mắc về lịch sử, chính trị và xã hội. Qua câu chuyện về khẩu hiệu tự do - bình đẳng - bác ái, thầy phân tích cho Thành hiểu bản chất của chế độ phong kiến Việt Nam, chính sách cai trị của thực dân Pháp và ý nghĩa to lớn của cách mạng Pháp năm 1789.

Để các con có vũ khí đối đầu với thực dân, ông Nguyễn Sinh Sắc quyết định cho anh em Thành học trường Pháp-Việt tại Vinh nhằm thấu hiểu ngôn ngữ và tri thức của họ. Nguyễn Tất Thành hoàn toàn đồng ý với cha, khao khát học hỏi để mở mang đầu óc. Quyết định mang tính bước ngoặt này đã mở ra tư duy xem tri thức phương Tây là công cụ để thấu hiểu kẻ thù và tự cường dân tộc.